Symposium Pluryn: Zorglandschap 2017
Flexibele Netwerkorganisaties antwoord op marktwerking
Zorgverzekeraars en cliënten krijgen meer macht in de gehandicaptenzorg. Zorginstellingen ontwikkelen zich tot ‘netwerkorganisaties.’ Het accent komt op de cliënt en diens netwerk te liggen. Organisaties die zich niet aanpassen, komen in problemen. Dit zijn een aantal opvallende conclusies van het symposium Zorglandschap 2017. Pluryn organiseerde een symposium over dat thema. Centraal stond de vraag ‘Hoe zal het zorglandschap zich anno 2017 ontwikkelen voor mensen met een handicap?’ Een select gezelschap bestuurders in de zorg kwam bij elkaar in Groot Warnsborn te Arnhem. De bijeenkomst vond plaats op 27 oktober 2010. Sprekers waren Rob de Jong van Pluryn, Hans van Noorden, directeur zorgkantoren UVIT, en Martin Schuurman van Kalliope Consult.
De eerste spreker, Martin Schuurman, schreef de toekomststudie: ‘Aanvullend en onmisbaar. Het landschap van zorg en ondersteuning voor mensen met een handicap anno 2017.’ Hij gaf het volgende beeld: "De zorg en ondersteuning aan mensen met een handicap is volop in beweging. Enerzijds door de denkbeelden over deelname aan de samenleving en inclusie. Anderzijds door veranderende wetgeving: de afslanking van de AWBZ, uitbreiding WMO en de sterkere rol van gemeenten, ook voor jeugdzorg. Wij zullen moeten kijken naar nieuwe ondersteuningsstructuren.”
Schuurman schetste een ondersteuningsstructuur die bestaat uit drie schillen: de eerste schil bestaat uit het persoonlijke netwerk van de cliënt zelf. Daarbij komt meer verantwoordelijkheid te liggen. Vervolgens komen reguliere organisaties voor gezondheid, welzijn en vrije tijd. De derde laag bestaat uit zorginstellingen als Pluryn. Deze zullen aanvullend zijn. De dienstverlening wordt kleinschalig en persoonlijk.
Maakbaar?
Als de cliënt meer verantwoordelijkheid krijgt, zal de werkelijkheid voor de zorgsector minder maakbaar zijn. Schuurman: “Neem de vraag over ouderschap van mensen met een handicap. We kijken nu teveel vanuit veiligheid en beheersbaarheid. Terwijl veiligheid voor de kwaliteit van leven slechts een voorwaarde is.”
Kansen
Hans van Noorden is directeur van zorgkantoren UVIT, de samenwerkende zorgverzekeraars Univé, VGZ, IZA en Trias. Hij besprak de punten uit het regeerakkoord die over gehandicaptenzorg gingen. Hij zag overeenkomsten met eerdere ontwikkelingen in de geestelijke gezondheidszorg: “Flexibele, kleinere instellingen zijn daar gegroeid. Logge instellingen die verkeren in een ontkenningsfase, zitten in de problemen. Klanten krijgen meer regie.” Van Nieuwkoop van het ministerie VWS sloot aan: “Het overgrote deel van de zorg zal zich in de toekomst in regionale netwerken organiseren. De traditionele, gespecialiseerde, intramurale zorgorganisatie zul je alleen nog bovenregionaal vinden.”
Plannen kabinet Rutte
Van Noorden: “De regering Rutte wil gehandicaptenzorg (achteraf) bekostigen naar resultaat. Het aantonen daarvan zal niet altijd eenvoudig zijn. Het Persoonsgebonden Budget (PGB) wordt een recht. Ik voorzie dat de kosten dan ook flink zullen stijgen. Voor de klant betekent dat meer keuze. Zo komt er meer dynamiek in de markt. De dagbesteding gaat naar de WMO en er is sprake van een scheiding van wonen en zorg. In de gehandicaptenzorg is het woongedeelte dominant. Haal je dat weg, dan kunnen de instellingen meer aandacht aan zorg besteden.”
“De zorgverzekeraars gaan de AWBZ uitvoeren. Nieuwe aanbieders zullen zich aanbieden. Zeker op het gebied aan wonen, denk aan woningcorporaties. De zorgverzekeraar en de cliënt krijgen hierdoor meer macht.”
Betaalbaarheid
Over de meeste trends waren de aanwezigen het wel eens. De vraag naar betaalbaarheid leverde wel enige discussie op. Martin Schuurman pleitte ervoor om eerst naar de inhoud te kijken en pas op de tweede plaats naar de financiering. Van Noorden kon zich hier in vinden, maar “zorg moet wel betaalbaar blijven. Als zorgverzekeraar gaan we zorg en resultaat (care en cure) aan elkaar verbinden. Daarmee willen we zelf ook financieel risico lopen.” Van Nieuwkoop van het ministerie VWS was zeer uitgesproken: “In de AWBZ zijn de grenzen van verplichtende solidariteit echt wel bereikt.”
Ontwikkelingen Pluryn
Rob de Jong, voorzitter Raad van Bestuur van Pluryn, haakte in op het gedachtegoed over cliëntnetwerken. “Pluryn richt zich over de volle breedte van LG en VG op de complexere doelgroep. Focus ligt op jongeren met gedragsproblematiek. Het bouwen van netwerken rond en met de cliënt is wezenlijk. Als dat niet op cliëntniveau gebeurt, gebeurt het helemaal niet. Bij Pluryn heet het zorgplan een Individueel Plan. Eigenlijk zou dat ‘Integratieplan’ moeten zijn.”
Inspelen op veranderende vraag
De marktwerking doet verder zijn intrede in de gehandicaptenzorg. Cliënten krijgen zelfregie en vragen maatwerk. Woningcorporaties en andere partijen zullen met zorginstellingen de concurrentie aangaan. De instellingen zelf zullen zich flexibel en transparant op moeten stellen. Samenwerkingsverbanden zijn nodig om op die veranderende vraag in te spelen.
<< Terug naar het nieuwsoverzicht